Sıbo ne demektir?

”Small Intestine Bacteria Overgrowth” yani ”İnce Bağırsakta Çok Bakteri Büyümesi ve Üremesi” olarak isimlendirebiliriz.

Belirtileri Nelerdir?

Karın ağrısı, kramp

Karında şişlik, gaz, bazen bağırsak sesleri, abdominal gerginlik

Kilo kaybı, kilo alamama

Kabızlık yahut ishal

Bulantı ve kusma

Malnutrisyon

Vitamin ve mineral eksiklikleri

Egzamalar

Akne

Başka cilt hastalıkları, döküntüleri

Yorgunluk

Depresyon

Diyabet

Eklem ağrıları

Fibromiyalji

Nöromüsküler bozukluklar

IBS

Otoimmün hastalıklar

Hassas bağırsak sendromu

Huzursuz bacak sendromu

Biçiminde kendini gösterir ve de üstte saydıklarım üzere birçok hastalığın altındaki nedendir.

Benim ve birçok işlevsel bütüncül yaklaşan doktorun gözünde sibo bir teşhis değil durumlar bütünüdür. Yani, altta yatan ve birbirine bağlı olan birçok sistemler bütünü.

Öncelikle siboya nasıl teşhis konuyor anlatayım.

Sibo tanısı için iki farklı test bulunmaktadır;
1-Nefes Testi
2-Bakteri Kültürü Testi

NEFES TESTİ

İki farklı çeşittedir;
1-Hidrojen gazını ölçen nefes testleri
2-Metan gazını ölçen nefes testleri

İki testin de kliniksel olarak benim nazarımda çok pahası yok. Neden derseniz, yanlış sonuç çok. Yakın vakitteki beslenmenize, o günkü stress durumunuza nazaran sonuçlar değişir.

►Ayrıca hidrojen gazını ölçen test hidrojen gazı üreten bakteriler çoğalırsa bağırsakta o vakit müspet verir ki biz bu durumda da ‘SIBO D’ tanısı koyuyoruz.’D’ harfi (Diarrhea) yani ishalden gelmektedir.
►Metan gazı testi de metan gazı üreten bakteriler çoğalırsa müspet sonuç verir. Buna da ‘SIBO C’ diyoruz. ‘C’ harfi (Constipation) yani kabızlıktan geliyor.
Artık şöyle bir soru olabilir o vakit kabız ise metan gazlı, ishal ise hidrojen gazlı test yapalım. Malesef o da olmuyor zira sibo da genelde bir tablo ağır olsa da tablo bakterilerin çoğalmasına nazaran günlük değişebiliyor. Yani, kabız ve ishal karışık bir tablo görülebiliyor ki çoğunlukla böyledir.

BAKTERİ KÜLTÜRÜ TESTİ

►Diğer testimiz ise bakteri kültürü testiydi o vakit onu yapalım? Malesef bu testimiz de sağlam sonuç vermiyor. Hem invaziv olması (endoskopi ve kültür alımı) hem de endoskopi sırasında ağız-boğaz-yemek borusu-mide floralarından da geçildiği için buralardan kontaminasyon nedeniyle sonuçlar muteber değil. Ayrıyeten birçok bakteri de beden içinde yaşarken beden dışında üretilemiyor bu yüzden de kültür sonuçları yanlışsız sonuçlar vermiyor.

Pekala, tanıyı nasıl koyacağız?

1-MUAYENE
2-HİKAYE

yani hastanın klinik durumu ve tabibin müşahedeleri ile. Bütüncül bakan bir hekim size bu durum konusunda yardımcı olabilir.

SIBO temelde sindirim sistemindeki birçok aksamanın bütünüdür. Size kimi sistemlerden bahsedeceğim ki, sibonun tedavisini anlayabilelim.

SIBO’nun Altındaki Bozuk Sistemler

1.Sindirim ağızda başlar, yeteri kadar çiğnemezseniz hem alt basamaklardaki sindirim için mekanik bir öğütme kâfi olmamış hem de çiğneme süreciyle uyarılan alt katmanlardaki sindirim süreçleri başlatılmamış olur.

2.Mide asidi ve en önemlisi!!! zira herşey hem de herşey burada başlıyor ve birçok sorun hastalık buradan kaynaklanıyor.

►Mide asidi pH ortalama 3 civarıdır. İnce bağırsaktaki deudenum pH 9; jejunum ve ileum pH 7-8 civarıdır. Mide asidi kâfi ise sindirim bitince plorik valv açılır ve besinler ince bağırsağa geçer lakin pH kâfi değilse pilor açılmaz besinler uzun mühlet midede bekler. Burada tıpkı vakitte sindirilemeyen patojenik bakteriler de üremeye başlar (çünkü mide asidinin bir öteki vazifesi de besinle alınan patojenik bakterileri yok etmektir) pilor kapağı er ya da geç açılır ve besinler deudenuma gecer
►Normal koşullarda bu geçen besin yığınının pH ı 3 ve altında olmalı ki pankreas salgıları salgılanabilsin. (pH 3 altında olduğunda pankreas bikarbonat ve kemotripsin amilaz lipaz salgılar) birebir vakitte safra kesesi de uyarılır ve safra salgılanır. Artık tekrar söylüyorum bu ihtarların olup bu enzimlerin salgılanabilmesi için mide asidi pH ı 3 ve altında olmalıdır! Fakat mide asidi kâfi değilse ne olacak? Bu enzimler de salgılanamayacak. Neden bu enzimlerin salgılanması kıymetli? Safra ve bikarbonat alkalidir. Mideden gelen asidik pH ile bu salgılar birleşince alkalik bir ortam oluşur ve deudenum pH ı 9 larda tutulur. Ancak bu enzimler salgılanamayınca deudenum pH ı asidik kalacaktır. pH istediğimiz ayarda olmayacaktır. Pekala bu neden kıymetli? Zira ince bağırsaktaki bakterilerin sağlıklı üremesi ve çoğalması için bağırsak pH ı alkali düzeyde kalmalıdır. Bu pH istikrarı bozulduğunda patojen bakterilerin üremesi başlayacaktır.

MİDE ASİDİ SIBO’DA EN KIYMETLİ UNSURDUR!

SIBO’da nedenleri hayli yeterli anlayın ki nedenleri çözerek yanlışsız sonuca ulaşalım.

Mide Asidini Azaltan Nedenler

1.Stres; lakin o denli yalnızca ruhsal gerilim demek değil bu; bedeniniz fizikî ve ruhsal birçok uyaranı gerilim olarak algılıyor. Uykusuz kaldıysanız=stress, aç kaldıysanız(olması gerekenden fazla)=stress, biriyle tartıştıysanız =stress, yaşanılan fizikî ya da ruhsal travmalar=stress… Yani bedenimizin gerilim olarak algılayacağı uyaranlardan uzak duruyoruz. Hayatımızdaki gerilimlerle başa çıkmaya çalışıyoruz. Her vakit bir gerilim faktörü olacak ancak değerli olan bizim onunla nasıl başa çıktığımız.

2.PPI ve antiasit ilaçlar; artık kullandığınız bu şekil mide ilaçlarınının size yeterlilik değil bilakis kötülük yaptığını öğrenmiş olmalısınız.

3.Karaciğer Toksisitesi ve Fazla Yağ Tüketimi= Hayda! Burada da mı çıktı? Pekala, neden? Düzenek ne? Safra karaciğerde hepatositler tarafından üretilir, karaciğerin bununla bir arada binlerce vazifesi vardır ve toksinlerin eleminasyonu bunların başında gelir. Lakin karaciğerimizin de bir kapasitesi vardır ve onun bile gücü bir yere kadar. Şayet toksin yükümüz fazla ise hayati olarak evvel bununla ilgilenmek isteyecek ve safra üretimine ayrılan güç azalacaktır. Burada safra azalması üstte okuduklarınızdan anlayacağınız üzere istemediğimiz bir şey. Ayrıyeten safra üretimi azalınca karaciğer mideyi uyarıyor. Besinlerin sindirimi için midenin daha fazla çalışması gerektiğini söylüyor zira kâfi safra olmayacak, sen çok çalış ki besinler sindirilsin diyor mideye. Başta mide daha çok asit salgılıyor, daha çok çalısıyor lakin vakitle fazla çalışmadan mide glandları (asitleri sentezleyip salgılayan yerler) ziyan görüyor ve vakitle mide asidi kâfi sentezlenemiyor.

►Bir çalışmada okuduğum bir fizyoloji de hayli ilgimi çekmişti; Fazla yağ tüketimi üstte saydığım düzeneklere neden oluyor. Yani, hem karaciğere yük oluşturuyor, hem lenfatik sistem tıkanıyor (kandaki oksijen oranı da azalıyor), hem de bağırsaklara geçen fazla yağlı bileşikler patojen bakterilerin üremesi için ortam oluşturuyor. Yağ yüklü beslenme size başlangıçta kilo verdirebilir; kan şekerini düzenliyor üzere görünebilir ancak uzun vadede mekanizmal birçok bozukluklara neden olmaktadır. Bu yağ tüketmeyin demek değil. Sağlıklı yağlar avokado, zeytinyağı, çiğ kuruyemişler vesaire tüketilebilir ancak beslenmemizin temelini bunlar asla oluşturmamalı.

4.İlerleyen yaş ile atrofij gastrit oluşabilmekte ve bu da mide asidinin azalmasına neden olabilmektedir.

5.MMC: Yani Migrating Motor Complex yani, göç edici motor kompleks. MMC hareketleri bağırsak hareketleridir. Mide ve bağırsakların boşaltılmasını sağlar. MMC hareketleri aç olduğunuzda paklık hareketlerini yapar. Yemek ortalarında ve geceleri olur bu hareketler ve ortalama 90 dakikada bir tekrarlar kendini. Yani bizim MMC hareketlerini yapabilmemiz için aç olmamız lazım. Artık burada değerli bir noktanın altını çiziyorum. Bu birden fazla vakit uzun periyodik açlık olarak algılanıyor ancak burada her vakit dediğim üzere ne yediğiniz çok kıymetli. Mesela meyve ve sebzeler bilhassa çiğ formdaysa 20 dakika ile azamî 45 dakika ortasında sindiriliyor. Ancak bir et yediğinizde, ağır bir yemek yediğinizde, peynir vesaire tükettğinizde, hayvansal besin ağır tükettiğinizde bu müddet 3 saatten başlayıp 6 saate kadar sürüyor. Yani ağır yemekler hayvansal besinler yendiğinde ben bu açlık müddetlerini 5-6 saat tutulması taraftarıyım ancak zerzevat ve meyve yüklü bir öğünde değil. Ayrıyeten adrenal yorgunluk var ise kortizol ve adrenalin salınımında dengesizliklerden ötürü uzun vadeli açlık önermiyorum ve de esasen bu durumlarda uzun müddetli açlıklar (adrenal yorgunlukta) fazla adrenalin salgılayarak bağırsaklarda harabiyete de neden olabileceği için MMC hareketleri düzgün olamıyor. Zira MMC hareketlerini incebağırsaktan salınan motilin düzenler ve ince bağırsak fazla adrenalinle harap olduğunda bu yine mümkün değildir. Yani burada da tekrar adrenal sistem devreye girdi.

►Ama sağlıklı MMC hareketler için et, baklagil, ağır yağlı yemekler, hayvansal besinler yendiğinde 5 saat öbür bir şey tüketilmemesi ülküdür.

►Sebze ve meyve tüketiminde (ki çiğ formuysa hatta) bu mühletler epey kısaltılabilir.

►Fiziksel hareketsizlik MMC’yi tesirler. Bol bol hareket etmek lazım. Ağır yemekler sonrası hafif yürüyüşler sindirminize yardımcı olabilir.

►Ayrıca incebağırsakta pH alkalik iken motilin salınır ve MMC uyarılır fakat ince bağırsak pH ı asidik ise MMC tekrar aksayacaktır. Burada da bir paradoksa giriyoruz tekrar (burada da mide asidi işin içine girdi)

►İncebağırsaklardan MMC hareketi ile kalınbağırsağa gidemeyecek besinler ince bağırsakta olağandışı bakteri üretimi için besi ortamı oluşturur. O yüzden ne yediğinize dikkat ki, yağlı ve ağır proteinli besinler en kaliteli besi ortamlarıdır makus bakteriler için.

6. İleocekal kapak problemleri

İleocekal kapak besinlerin kalın bağırsaktan incebağırsağa geri kaçmasını önleyen ve tek istikamete açılan bir kapaktır. Ancak kalınbağırsak basıncı arttığında (yeteri kadar sindirilmeyen besinler fermantasyonla bağırsak basıncını arttırır) ileocekal kapak geri açılacak ve incebağırsakta bakteri fazlalaşması oluşacak; zira kalınbağırsaktaki bakteriler ince bağırsağa geçecek.

***İmmün karşılığın bozulmasının da SIBO’ya neden olduğu ile alakalı çok çalışma var lakin ben burada yeniden bir paradokstan bahsedeceğim. Zira incebağırsakta bakteri fazlalaşması bağırsakta inflamasyona neden olmakta ve bu da incebağırsak lumeninde tahribata neden olmaktadır (özellikle de toksin salgılayarak bağırsak duvarına ziyan veren bakteriler, klebsiella üzere toksik mukopolisakkarit salgılayan bakteriler). Bozulan bağırsak lumeninin immün karşılığı da bozulmaktadır. Bunun tam karşıtı olarak bağırsağın immün cevabı bozulduğunda da incebağırsakta fazla bakteri üremesine pürüz olunamamaktadır. Burada yumurta mı tavuktan çıkar yoksa tavuk mu yumurtadan çıkar üzere bir durum oluşmaktadır.

Otoimmün cevabın baskın olduğu bir bedende SIBO oluşma mümkünlüğü yüksektir.

SIBO ile Sıkı İrtibatlı Olan Hastalıklar

IBS

Leaky Gut

Hashimato

Chron

Ulseratif Kolit

Çölyak

SLE’dir.

7. Pankreas ve safra sıvılarının azalması da SİBO’yu tetiklemektedir (pankreas ve safra hastalıkları).

Evet, o kadar anlattık tek tek altta yatan düzenekleri…

Pekala ne yapacağız?

-Önce altta yatan nedenleri tespit edeceğiz. Neden ne ise onu direkt düzelteceğiz.
2-Vitamin ve mineral eksiklerini yerine koyacağız (hem eksikleri tamamlamak için zira bağırsak emilimi bozuk olacağı için önemli eksiklikler olabilir, hem de arınma düzeneği için gereksinimimiz olduğundan, bağışıklığı arttırmak için)
3-İntoleranslara nazaran diyeti düzenleyeceğiz (biofeedback ile bakıyoruz-ya da kan analizi ile)
4-Fermente besinleri keseceğiz (çünkü SİBO’da esasen kalınbağırsakta oluşan fazla fermantasyon ve gaz basıncı vardır, ayrıyeten mayalı besinlerin oluşturacağı pH istikrarını ve daha fazla bakteri istemeyiz)
5-Kemik suyu kesilmesi (histamin yüksekliğinden ötürü, lenfatik sistemi tıkamasından ötürü, içerdiği protein bileşiklerine immün sistemin karşılık vermesinden ötürü kesilir)
6-Bağırsak lümenini onaracak tedaviler uygulayacağız (beslenme, fitoterapi, glutamin vs.)
7-Mide asidini düzenleyeceğiz (Bknz: mide sindirimi için teklifler ve mide kuralları postu)
8-Gerekli sistemler düzenlendikten sonra, bağırsak temizlendikten sonra kimi hadiselerde uygun probiyotik takviyesi (çok dikkat)
9-Hareket rahmettir (MMC için tertipli egzersiz)
10-Bazı hadiselerde iyot (gerekli düzenekler ayarlandıktan sonra)
11-Patojen bakteriler için fitoterapik takviyeler
►Karaciğer detoksu
►Lenfatik çalıştırılması
►Az yağlı beslenme
SIBO tedavisi vakit ve ehemmiyet gerektirir. Bütüncül bakan bir doktor denetiminde olmalıdır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir